De basis van onze democratie ligt in het vertrouwen in de dialoog. Gesprekken, compromissen en de gulden middenweg vormen een aantal van de kernpunten van onze hedendaagse agora. Terwijl de nadruk en intentie rondom de dialoog welgemeend zijn, lijkt het zijn eigen voorwaarden te vergeten: het luisteren. Een waardevolle dialoog begint immers met het hebben van een open houding, en bereidheid om écht te luisteren – anders kan de ander net zo goed tegen een muur aanpraten. Maar is het zo simpel als gewoonweg een andere houding aannemen?
Wat valt er onder ‘goed luisteren’? Luisteren naar datgene wat écht anders is – en ver van onze eigen opvattingen af staat – is makkelijker gezegd dan gedaan. Volgens politiek filosoof Iris Marion Young begint echt luisteren met het erkennen van verschil. En juist hierin huist de transformerende aard van het luisteren.
Volgens psychoanalyticus Anouchka Grose opent luisteren de mogelijkheid om de luisteraar en spreker te veranderen. Door te luisteren, ontstaat er ruimte voor dialoog. Maar de vraag blijft: hoe doen we dat dan, ‘goed luisteren’? Naar wie moeten we luisteren? En hoe luister je naar hen die niet (kunnen) spreken?
Let op: deze avond is deels Engelstalig.
Josué Amador is een Mexicaanse componist en onderzoeker. In zijn onderzoek richt hij zich op luisteren en resonantie als mogelijke tools voor het begrijpen van de politieke dimensies van geluid. Zo houdt hij zich bezig met alternatieve manieren voor het maken van muziek, door het betrekken van performance en stadsgeluiden.
Renate Schepen beweegt zich als intercultureel filosoof met hoofd en voeten kriskras door tijden en continenten. Zo onderzoekt ze hoe je aan de hand van dialogen tot een meer gelijkwaardige uitwisseling van kennis kunt komen— tussen verschillende culturen en tradities, maar ook tussen bijvoorbeeld theoretisch- en praktisch geschoolden. Als filosoof is ze vooral nieuwsgierig naar het denken dat ze nog niet kent.
Daan ’t Sas is ruim tien jaar geleden met Lotte van den Berg het platform Building Conversation begonnen. Building Conversation is een kunstenaarscollectief gefascineerd door dialogical art: een beweging uit de jaren ’70 waarin het gesprek zelf als kunstvorm wordt opgevoerd. Zij zien de kunst als een experimentele oefenruimte, waarin het publiek wordt uitgenodigd om als gesprekspartner actief bij te dragen.
Let op: deze avond is deels Engelstalig.