D@sein – Leven in de virtuele wereld

Felix & Sofie: dinsdag 16 maart 2021

Let op: dit programma is in het Engels en Nederlands.

Dit jaar zijn Zoom-calls en Skypegesprekken een al te groot deel van ons sociale leven gaan innemen. Wat we in ons geklaag over de zoveelste online vergadering misschien vergeten, is dat onze levens ook vóór lockdowntijden al werden gekoloniseerd door allerlei soorten schermen, fimpjes, fora en online communities. De schermen bevinden zich in iedere kamer van ons huis en staan bovendien altijd aan.

De internetterm IRL, “In Real Life”, die aanduidt dat je iemand fysiek ontmoet in plaats van online, werd al in het jaar 2000 ingevoerd in het Oxford English Dictionary. Blijkbaar brachten we toen al zo’n groot deel van ons leven in de cyberspace door dat er verwarring kon ontstaan over de plaats van ontmoeting: de virtuele wereld of de ‘echte’. Maar is die tegenstelling wel terecht? Zijn er geen ware vriendschappen ontstaan in die online wereld? Of echte liefdes? En heeft ons online bestaan dan geen invloed op de politiek? En hoe zit het eigenlijk met ons zelfbeeld?

In deze editie willen we deze vragen over het virtuele uitdiepen: wat is de virtuele wereld voor wereld? Wat doet het met ons als mensen om die te bewonen? Wat doet het met ons gevoel voor ruimte en tijd? En hoe kunnen we zorgen dat we elkaar niet kwijtraken in de ‘echte’ wereld?

Programma

Jan Sleutels zal ons inleiden in de filosofie van het virtuele met de lezing De realiteit is niet meer wat het was. Technologieën geven steeds meer en steeds sneller vorm aan onze sociale en fysieke realiteit. Deze lezing introduceert het concept ‘virtualisatie’ om deze voortdurende transformatie te bespreken vanuit drie perspectieven: vervreemding bij Jean Baudrillard, nihilisme bij Hubert Dreyfus en enhancement bij Pierre Lévy.

Joris Raven onderzoekt in zijn lezing Realtime Realiteit de invloed van informatietechnologie op onze tijdservaring. De overdracht van informatie en communicatie kan nu ‘in real time’ plaatsvinden: overal en altijd en direct, zonder vertraging. Hiermee werd het de norm om overal en altijd voor elkaar bereikbaar te zijn en voortdurend in contact te staan met anderen. Onze mobiele telefoon mobiliseert ons: om voortdurend ‘momenten’ te delen, berichten van anderen meteen te beantwoorden, te veel en te lang te surfen en swipen in een doolhof van hyperlinks. Zo ervaren we niet zelden een hoop tijd te verliezen, maar ook onszelf. Raven analyseert hoe de realtime technologie inspeelt op onze psychosociale disposities en voert hij ons langs de diepte- en hoogtepunten van onze tijd.

Olya Kudina gaat in haar Engelstalige lezing Digital connectivity is not conversation in op de ethische en sociale aspecten van de virtuele wereld. Hoe kunnen technologieën ons helpen om bij elkaar betrokken te zijn en betekenisvolle gesprekken te houden? In deze lezing zal ze technologieën definiëren als mediators, bemiddelaars, van onze praktijken.

In de huidige pandemie is het belangrijker dan ooit om op te merken dat digitale technologie niet slechts middel is dat door ons wordt gebruikt om met elkaar te spreken. Het is ook een manier waarop we met elkaar contact hebben. Aan de hand van hedendaagse voorbeelden zal Kudina bespreken hoe technologie ons kan helpen om het type gesprekken te voeren dat we wenselijk vinden, zowel individueel als collectief.

Sprekers

Jan Sleutels is universitair hoofddocent Filosofie van de Geest en mediafilosofie aan de Universiteit Leiden. In zijn onderzoek concentreert Sleutels zich op problemen van mentale inhoud in de hedendaagse filosofie van de geest en in epistemologie.

Joris D. Raven is docent aan het Instituut voor Wijsbegeerte van de Universiteit Leiden en docent filosofie aan het Stedelijk Gymnasium Leiden. Tevens is hij als research fellow verbonden aan het Martin-Heidegger-Archiv in Messkirch. Raven behaalde zijn doctoraat in de filosofie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam met een dissertatie over de temporele en existentiële implicaties van de informatie- en communicatietechnologie aan de hand van een confrontatie tussen het denken van Martin Heidegger en de poëzie van Sybren Polet.

Olya Kudina is docent en onderzoeker in ethiek en filosofie van de technologie aan de Technische Universiteit Delft. In haar werk richt ze zich op de interactie tussen waarden en technologieën vanuit empirisch perspectief. Ze verbindt ethiek met de praktijk van technologisch ontwerp en bestuur om zo vooruit te zien en technologieën te ontwikkelen die passen bij de veranderende wereld. Ze promoveerde aan de TU Twente met een onderzoek naar databescherming en privacy.

Programma en moderatie: Werner van Rossum en Trijsje Franssen

Deze editie bijwonen

Deze editie vindt geheel online plaats, via Zoom en met een livestream naar Facebook en Youtube. Hieronder vindt u de verschillende links:

Zoom
Via Zoom kunt u de editie bijwonen en achteraf een vraag stellen aan de sprekers. Graag vragen we u uw microfoon op mute/stil te houden (links onderin het scherm). Het zoom-gesprek wordt opgenomen, dus als u uw camera aan laat staan (ook links onderin), dan kan het zijn dat u in beeld komt. Vanaf 19:50 kunt u hier aansluiten.
Link: https://eur-nl.zoom.us/j/98319597999
Meeting ID: 983 1959 7999

Livestream
We streamen de editie voor alle geïnteresseerden ook via Youtube en Facebook.

Wij kijken uit naar het programma en hopen u digitaal te ontvangen!

2406 / Laatst gewijzigd: 09-Maa-2021

Felix & Sofie

elke derde dinsdag van de maand

16 maart 2021
Aanvang: 20.00 uur

Toegang: Gratis

Online
Kloveniersburgwal 86
Amsterdam

Organisatie: Redactie Felix & Sofie

Voeg dit programma toe
aan je electronische agenda.