Beledigen en Boeiuh

Felix & Sofie: dinsdag 15 mei 2007

Twee actuele vragen staan centraal in mei: moeten bepaalde scheldwoorden verboden worden en hoe zit het met de maatschappelijke betrokkenheid van jongeren in de huidige mediamaatschappij?

20:00 Column door Kaspar van Royen

20:15 Opgefokte taal

Sinds Pim Fortuyn is politieke correctheid uit de mode geraakt. Het 'eindelijk mogen zeggen wat je denkt en doen wat je zegt' werd als een bevrijding gevierd. Deze bevrijding heeft verbeten trekjes gekregen na de moord op Theo van Gogh. Gewelddaden tegen het vrije woord moesten met kracht worden bestreden. Het minderheidsgevoel dat ook woorden pijn kunnen doen, werd gepareerd met de stelling dat democratie het recht vereist om te kwetsen (Hirsi Ali). De Deense cartoonrellen hebben de suggestie versterkt dat er twee culturen tegenover elkaar staan: de cultuur van de vrije meningsuiting en de cultuur van de onverdraagzame daadkracht tegenover andersdenkenden. Deze polarisering is veel te simpel en doet geen recht aan de realiteit. Butler legt de basis voor een alternatieve benadering door – vooral in discussie met de taalfilosoof Austin en postmoderne filosofen als Foucault en Derrida – te onderzoeken wat woorden, of andere schijnbaar puur symbolische uitingsvormen, de kracht van daden kan geven.

Judith Butler (foto) is een van de belangrijkste hedendaagse Amerikaanse filosofen. Ze maakte in de jaren '90 naam met Gender trouble, waarin ze haar baanbrekende opvattingen over uitsluiting op grond van geslacht uiteenzet. Een gesprek met de vertaler Niels Helsloot, filosoof en taalkundige.

Interview: Sandra Toom

21:00 Pauze

21:15 de inspiratie van...Remko van Broekhoven

21:25 Boeiuh

Volgens nrc.next redacteur Rob Wijnberg wordt de huidige generatie jongeren gekenmerkt door een apathische houding. Hij onderzoekt in zijn pamflet Boeiuh! (2007) de manier waarop de vloed aan informatie die ons dagelijks overspoelt leidt tot vervlakking. Het gevolg is dat wij niet langer zoeken naar Waarheid en Idealen, maar ons praktisch op de wereld betrekken en daar is niets mis mee, zo stelt Wijnberg. “De jeugd” fungeert in deze als een spiegel die niettemin ook de rest van de samenleving voorgehouden kan worden.

Boeiuh! dient als uitgangspunt voor een gesprek over (praktisch) idealisme. Is het huidige “idealisme” niet beter “fatsoen” te noemen? Heeft het idealisme van de jaren ‘60 terecht afgedaan? Is het tijd voor een anders definiëren van betrokken-zijn bij onze samenleving, bij onze wereld?

Een gesprek met Remko van Broekhoven. Evert Nieuwenhuis en Rob Wijnberg. Remko van Broekhoven is journalist, politicoloog en de auteur van het onlangs verschenen Staat van tederheid, tussen beest en supermens. Evert Nieuwenhuis is freelance journalist. In 2005 publiceerde hij De Grote Globaliseringsgids.

Gespreksleiding: Lisa Doeland

837 / Laatst gewijzigd: 06-Feb-2009

Felix & Sofie

15 mei 2007
Aanvang: 20.00 uur

Toegang: gratis

Felix Meritis
Keizersgracht 324
Amsterdam

Organisatie: Stichting An Sich i.s.m. Filosofie Magazine en Felix Meritis. Felix & Sofie wordt financieel ondersteund door hun donateurs, de VU Boekhandel, Uitgeverij Boom, Uitgeverij Ambo Anthos en Veen Magazines.


Boeken bij dit programma

Bestel ze on line en krijg ze voor €1,95 extra per zending thuisbezorgd.
(N.B.: Deze aanbieding geldt alleen binnen Nederland)


Judith P. Butler: Opgefokte taal


Judith P. Butler: Genderturbulentie


Judith P. Butler: Gender Trouble


Jacques Janssen en Joos vanVugt: Brein en bewustzijn


Friedrich Nietzsche: Nagelaten fragmenten [deel 5]


Evert Nieuwenhuis: De Grote Globaliseringsgids


Sara Salih & Judith P. Butler (eds.): The Judith Butler Reader


Jan van Riemsdijk: Bochtige wegen


Rob Wijnberg: Boeiuh