Nomaden en natuur - met Rosi Braidotti, Angela Roothaan en Martin Drenthen

Felix & Sofie: dinsdag 14 juni 2005

Voor we als nomaden de wijde wereld intrekken, op zoek naar de wildernis van de natuur, denken we nog een keer na over ons momadisch bestaan en de vraag wat natuur en ethiek met elkaar te maken hebben.

Let op: Felix & Sofie verhuizen nog een paar keer
Op 14 juni 2005 vindt het filosofische café plaats in Crea, Turfdraagsterpad 17, 1012 XT Amsterdam

19.00 - Crea is de hele dag al open

Gelegenheid om rustig vooraf een cappuccino te drinken.

19.45 - EXTRA - Fredie Beckmans en de rotte appels van Friedrich Schiller.
Vooraf en in de pauze een performancie van Fredie Beckmans, voormalig wereldkampioen kook-performance, die kookshows gaf in Nederlandse toprestaurants, op universiteiten en kunstacademies en zijn wereldtitel in diverse Europese steden verdedigde. Als kookkunstenaar onderzoekt hij
het principe van de kookkunst. Een worst heeft twee kanten en daarom kan er over smaak getwist worden. Beckmans zal vooral ingaan op de voorliefde van Friedrich Schiller voor rotte appels.

20.00 - De Oplossing

Column door Hans Kennepohl.

20.15 - Nomadisch denken - Interview met Rosi Braidotti

Filosoferen berust op de ontvankelijkheid voor het nomadische in ons, meent Rosi Braidotti. Wij zijn onderweg. In haar boek Op doorreis. Nomadisch denken in de 21e eeuw (Amsterdam, Boom, 2004), waarin kernteksten van haar werk bijeengebracht zijn, analyseert en verbeeldt ze de hedendaagse samenleving als een domein waarin wij radicaler dan ooit de vraag kunnen stellen: wie willen wij worden? Centraal staat voor Braidotti telkens de vraag naar de betekenis van de ‘seksedifferentie’ en van de postmoderne cultuur als ‘cyberspace’.
Rosi Braidotti (1954) is hoogleraar vrouwenstudies aan de Universiteit Utrecht en directeur van de
nationale onderzoeksschool van vrouwenstudies. Zij werd geboren in Italië en verhuisde op jonge leeftijd naar Australië. Ze studeerde geschiedenis van de moderne filosofie aan de Sorbonne in Parijs. Eerder publiceerde zij onder meer Patterns of dissonance (1991), Nomadic subjects (1994) Metamorphoses (2002) en Babyboomers (2003).
Interview: Tiers Bakker

21.00 - Pauze

21.15 - Goede filosofie, slechte filosofie

Zouden Frank en Maarten Meester het nu eindelijk eens worden over wat deugdelijke wijsbegeerte is?

21.30 - Natuur en ethiek - debat tussen Angela Roothaan en Martin Drenthen



Wat heeft ethiek met natuur te maken? Vanouds heel veel: traditioneel stond de ethiek voor de oorspronkelijke, goddelijke, orde waarop het goede handelen gericht moet zijn. Tegenwoordig heel weinig: in de moderne tijd worden ethiek en natuur tegenover elkaar geplaatst. Het goede leven vertrekt niet meer vanuit een besef van de goede natuur, maar wil juist de, nu als wreed of onverschillig beschouwde, natuur corrigeren. 'Rede' en 'wil' staan als morele beginselen tegenover 'natuur'. Vandaag de dag gaat het om autonomie en zelfbeschikking.
In haar onlangs verschenen boek Terugkeer van de natuur. De betekenis van natuurervaring voor een nieuwe ethiek (Kampen, Klement, 2005) betoogt Angela Roothaan dat daar ook nadelen aan zitten. De hedendaagse nadruk op vrijheid en zelfbepaling kan niet goed uit de voeten met de concrete ervaring van onze natuurlijke bestaansverhoudingen. Kunnen we het natuurbegrip niet toch weer vruchtbaar maken voor de ethiek? Natuur verschijnt als het andere: het vreemde en ongrijpbare dat ons individueel bestaan zowel bedreigt als draagt. Voor een morele oriëntatie is het volgens Roothaan van belang ons tot dat vreemde en ongrijpbare te verhouden en onze verantwoordelijkheid te dragen in het besef van de grenzen van de menselijke macht.
Over onze dubbelzinnige verhouding tot de natuur heeft ook Martin Drenthen het in zijn boek Grenzen aan wildheid. Wildernisverlangen en de betekenis van Nietzsches moraalkritiek voor de actuele milieu-ethiek (Budel, Damon, 2003). De hedendaagse milieu-ethiek probeert de almacht van de mens tegenover de natuur te begrenzen en meer recht te doen aan de waarde van de natuur zelf. Maar, vraagt Drenthen zich af, hoe kunnen we voorkomen dat een dergelijke morele interpretatie van de natuur slechts een volgende poging tot toe-eigening zal blijken? Dreigen we de wildernis niet juist kwijt te raken door de manier waarop we ons verlangen naar wildheid vormgeven? Wat betekent het eigenlijk dat we de wildernis moreel waarderen, juist omdat ze niet in onze morele ordening past?
Angela Roothaan en Martin Drenthen gaan met elkaar in gesprek over de warde van de natuur voor de ethiek en de betekenis van de ethiek voor de natuur.

Angela Roothaan (1961) doceert ethiek en wijsbegeerte & spiritualiteit aan de Vrije Universiteit. Eerder schreef zij Vroomheid, vrede, vrijheid. Een interpretatie van Spinoza's Tractatus Theologico-Politicus (1996). Samen met Theo Boer publiceerde zij de essaybundel Gegeven. Ethische essays over het leven als gave (2003).
Martin Drenthen (1966) doceert filosofie aan de afdeling Filosofie en Wetenschapsstudies van de Faculteit der Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica van de Radboud Universiteit Nijmegen. Hij publiceerde onder meer in Filosofie & Praktijk, waarvan hij jarenlang redactiesecretaris was, en in Environmental Ethics en New Nietzsche Studies.
Gespreksleiding: Jan Dirk Snel

22.15 - Het einde
Het echte debat begint nu, want de bezoekers weten het toch beter.

589 / Laatst gewijzigd: 15-sep-2005

Felix & Sofie

iedere tweede dinsdag van de maand.

14 juni 2005
Aanvang: ca. 19.45 uur

Toegang: gratis

Crea
Turfdraagsterpad 17
Amsterdam

Organisatie: Stichting An Sich. Felix & Sofie wordt financieel ondersteund door donateurs en de VU Boekhandel.


Boeken bij dit programma

Bestel ze on line en krijg ze voor €1,95 extra per zending thuisbezorgd.
(N.B.: Deze aanbieding geldt alleen binnen Nederland)


Hannah Arendt: Het zionisme bij nader inzien


Theo de Boer en Angela Roothaan: Gegeven


Cees Dekker, Ronald Meester en René van Woudenberg (red.): Schitterend ongeluk of sporen van ontwerp?


Michael C. Rea: World Without Design


Peter Sloterdijk: Sphären III: Schäume


Sun-tzu: De kunst van het oorlogvoeren


Antoon Vergote: De sublimatie


Gerard Visser: De druk van de beleving


Jan Vorstenbosch: Zorg