Athene en Jeruzalem met Hans de Vries, David Janssens, Gijsbert van den Brink en Henri Krop

Felix & Sofie: dinsdag 10 mei 2005

Athene en Jeruzalem vormen de twee bronnen van de westerse cultuur. Jeruzalem staat voor de joods-christelijke traditie, Athene voor de ontwikkeling van het kritische denken. Wat heeft een denker als Leo Strauss die een spanning tussen beide centra zag, te maken met de pogingen van de huidige Amerikaanse regering om de wereld desnoods met geweld te hervormen? En kun je beide tradities in de theologie en de filosofie vruchtbaar met elkaar verbinden?

Let op: Felix & Sofie verhuizen nog een paar keer
Op 10 mei 2005 vindt het filosofische cafť plaats in cafť P96, Prinsengracht 96 in Amsterdam.

19.30 - P96 gaat open

Gelegenheid om heerlijk vooraf een cappuccino te drinken.

20.00 - Driemaal is scheepsrecht

Column door Hans de Vries, kunst- en cultuurfilosoof aan de UvA.

20.15 - Neocons voor een betere wereld? Over Leo Strauss - interview met David Janssens

Toen de Amerikanen Irak binnenvielen, wezen velen critici direct naar de invloed van de zogenoemde neoconservatieven. Deze groep invloedrijke poltitici, met als meest prominente vertegenwoordiger Paul Wolfowitz, inmiddels trouwens president van de Wereldbank, waren de drijvende kracht achter deze operatie. Op hun beurt zouden deze "neocons" weer beÔnvloed zijn door Leo Strauss (1899-1973), een politiek filosoof met een grote afkeer van relativisme, die alle nadruk legde op de verdediging van de in zijn ogen zeer kwetsbare democratie. Strauss baseerde zich daarbij op een geheel eigen lezing van De Staat van Plato.
In de Amerikaanse serieuze pers ontspon zich een maandenlang durend debat. Ook de BBC zond onlangs een documentaire over dit onderwerp uit: the Power of Nightmare (hier te bekijken). Hierin wordt geschetst hoe de Amerikaanse regering bewust jarenlang een overdreven angst voor terrorisme oproept. Maar mede door een oppervlakkige manier van behandelen hebben de Amerikaanse critici echter geen consensus bereikt over de rol van Leo Strauss.
Hoe zit het nu echt? Tijd om eens eens een deskundige aan het woord te laten. En misschien had Leo Strauss ook nog wel wat meer te vertellen?
David Janssens (1971) is docent aan de Universiteit van Tilburg en gepromoveerd op het werk van Leo Strauss. Van zijn hand is Tussen Athene en Jeruzalem. Filosofie, profetie en politiek in het werk van Leo Strauss (Amsterdam, Boom, 2002), waarin hij beschrijft hoe Strauss een spanningsveld zag tussen Athene, de bakermat van het kritische denken, en Jeruzalem, de bakermat van de joods-christelijke traditie.
Interview: Hans Kennepohl

21.00 - Pauze

21.15 - Goede filosofie, slechte filosofie

Frank en Maarten Meester kunnen het nog steeds niet eens worden over wat deugdelijke wijsbegeerte is.

21.30 - Een publieke zaak? - debat tussen Gijsbert van den Brink en Henri Krop

De universiteit is er voor de wetenschap. Maar wat doet een subjectieve discipline als filosofie daar dan eigenlijk? En hoe zit het met de theologie? In zijn boek Een publieke zaak betoogt Gijsbert van den Brink dat geloofscommitment en wetenschappelijkheid niet op elkaar in mindering hoeven te komen. De atheÔserende werking van de moderne wetenschap heeft volgens hem meer te maken met haar uitstraling dan met haar methoden en resultaten.
Van den Brink keert zich met tegen Henri Krop en diens mede-auteurs, die in het invloedrijke boek Het verschijnsel theologie betoogden dat de godgeleerdheid geen aanspraak kan maken op een wetenschappelijke status. Het systematisch spreken over God zou niet voldoen aan de juistheidseis van het vigerende wetenschapsparadigma.
Van den Brink meent dat ze uitgaan van verouderde wetenschapsfilosofische opvattingen. De nieuwere wetenschapsfilosofie en het postmoderne levensklimaat zouden juist alle ruimte laten voor theologie als wetenschap. Tijd voor een stevig debat. Wie loopt hier achter? Hoe persoonlijk kan wetenschap zijn?
Gijsbert van den Brink (1963) doceert dogmatiek aan de Universitiet Leiden. Hij is de auteur van Een publieke zaak. Theologie tussen geloof en wetenschap (Zoetermeer, Boekencentrum, 2004). Eerder schreef hij OriŽntatie in de filosofie. Westerse wijsbegeerte in wisselwerking met geloof en theologie (2002). Hij promoveerde op Almighty God. A Study of the Doctrine of Divine Omnipotence (1993).
Henri Krop (1954) doceert geschiedenis van het denken aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Hij is de vertaler van de Ethica van Spinoza (Amstedam, Bert Bakker, tweede druk 2004). Samen met H.J. Adriaanse en L. Leertouwer schreef hij Het verschijnsel theologie. Over de wetenschappelijke status van de theologie (1987). Zijn dissertatie was De status van de theologie volgens Johannes Duns Scotus. De verhouding tussen theologie en metafysica (1987).
Gespreksleiding: Jan Dirk Snel

22.15 - Het einde

Maar niet heus, want P96 blijft nog tot 3.00 uur open. Alle tijd om bij een biertje of een glas wijn kritisch en geloofwaardig verder te discussiŽren.

580 / Laatst gewijzigd: 06-Feb-2009

Felix & Sofie

iedere tweede dinsdag van de maand.

10 mei 2005
Aanvang: ca. 19.45 uur

Toegang: gratis

Cafť P96
Prinsengracht 96
Amsterdam

Organisatie: Stichting An Sich. Felix & Sofie wordt financieel ondersteund door donateurs en de VU Boekhandel.


Boeken bij dit programma

Bestel ze on line en krijg ze voor €1,95 extra per zending thuisbezorgd.
(N.B.: Deze aanbieding geldt alleen binnen Nederland)


Gijsbert van den Brink: OriŽntatie in de filosofie


Edward Said: Denker over grenzen


Wilhelm Schmid: Handboek voor de levenskunst


Rudi te Velde: De filosoof en de dood