Het overvloedige woord en het eeuwige tekort- Piet Gerbrandy, Rutger Claassen, Karim Benammar

Felix & Sofie: dinsdag 11 januari 2005

Woorden kunnen soms tekort schieten, maar een gebrek aan woorden ontstaat nooit. Het woord is overvloedig. Maar wanneer overtuigt het? Hoe actueel is de retorica van Aristoteles? Materiële zaken en diensten lijken daarentegen ook in een tijd van overvloed nog steeds schaars.Is het tekort eeuwig?
Een nieuw jaar en een nieuwe locatie: een café waar gezellig gefilosofeerd kan worden.

Let op: Felix & Sofie zijn verhuisd.
Vanaf 11 januari 2005 vindt het filosofische café plaats in De Twentsche Club in Amsterdam aan de Gravenstraat 10. Dat is achter de Nieuwe Kerk op de Dam. Iedere tweede dinsdag van de maand.

19.45 - Boyd Small & Lightnin' Bug '68

Muziek

20.00 - Nieuwe filosofie

Column door Hans de Vries, kunst- en cultuurfilosoof aan de UvA.

20.15 - Piet Gerbrandy over de Retorica van Aristoteles

Kan ik jou overtuigen van mijn standpunt? Deze actuele vraag is het onderwerp van de retorica vanaf Aristoteles. In zijn standaardwerk zet hij de elementen van een overtuigende toespraak uiteen. Dat deze kennis nog altijd springlevend is, getuigt een prachtige analyse over Bill Clinton, Monica Lewinsky en de Rhetorica van Aristoteles" door Marc Huyt.
De retorica heeft echter al vanaf Plato een slechte naam gehad: retorici zijn amorele opportunisten die sluw het onwetende publiek manipuleren. Desondanks is de retorica aan een opmars bezig: het aantal debatingclubs -en bedrijfjes groeit, het programma "het Lagerhuis" is een groot succes en de retorica wordt steeds meer beoefend op middelbare scholen.
Hoe werkt de retorica? Hoe heeft deze zich in de loop der eeuwen ontwikkeld? En wat kan de retorica in deze tijd betekenen op maatschappelijk vlak?
Piet Gerbrandy (1958) is classicus, criticus en bekroond dichter. Hij publiceert in onder meer de Groene Amsterdammer en de Volkskrant. Hij is de vertaler van De opleiding tot redenaar van Quintilianus (Groningen, Historische Uitgeverij, 2001), het andere standaardwerk over retorica uit de oudheid.
Interview: Hans Kennepohl

21.00 - Pauze

21.15 - Goede filosofie, slechte filosofie

Frank en Maarten Meester blijken ieder een heel ander kijk op de geschiedenis van de filosofie te hebben.

21.30 - Schaarste en overvloed - debat tussen Rutger Claassen en Karim Benammar

Genoeg is het nooit. Onze wereld lijkt gevuld met tekorten. Maar onze wereld is ook rijk aan mogelijkheden. Wat biedt nu het beste perspectief op onze situatie: het eeuwige tekort of de eeuwige overvloed?
Rutger Claassen neemt de schaarste als uitgangspunt van zijn analyse. Welke mechanismen creëren dat voortdurende gevoel niet genoeg te hebben? Waar komt ons oneindig verlangen naar méér vandaan – ondanks alle welvaart en overvloed? In debatten over globalisering, de consumptiemaatschappij, natuur en milieu, de waarde van arbeid en het debat over waarden en normen speelt de schaarste - al dan niet ingebeeld - een belangrijke rol.
Karim Benammar meent dat we ons vertrekpunt beter in de overvloed kunnen nemen. Natuurlijke processen van groei zijn tomeloos, een overschot aan zonne-energie overspoelt de aarde en het hele menselijk leven wordt gekenmerkt door een teveel aan energie. In plaats van met een eeuwig tekort gaan we gebukt onder een constante overvloed. Maar die overvloed is dan ook een echt probleem, want het zoekt naar een uitweg.
Wat is nu het probleem? De schaarste of de overvloed? Daarover zal het debat gaan. Kunnen aan de schaarste ontkomen door een filosofie die die de bevrediging van menselijke behoeften slechts ziet als één vorm van menselijke activiteit temidden van een veelheid aan waardevolle levensvervullingen? Komt er nooit een einde aan de menselijke begeerte? Hoe kunnen we de overvloed in goede banen leiden?
Rutger Claassen (1978) studeerde filosofie en rechten in Utrecht en Toulouse (Frankrijk) en liep stage bij Europees Parlement in Brussel. Hij is als filosoof en docent verbonden aan de Universiteit Utrecht. Onlangs verscheen van zijn hand Het eeuwig tekort. Een filosofie van de schaarste (Amsterdam, Ambo, 2004).
Karim Benammar (1966) studeerde filosofie in Engeland, Amerika, en Japan, waar hij docent was aan de Universiteit van Kobe. Hij is lector Reflectie op het handelen aan de Hogeschool van Amsterdam. Zijn boek Overvloed en Schaarste verschijnt in maart 2005 bij Veen Magazines.
Gespreksleiding: Tiers Bakker

22.15 - Het Einde
Bier, wijn, goede gesprekken in allerlei tongvallen.

535 / Laatst gewijzigd: 5-jan-2005

Felix & Sofie

iedere tweede dinsdag van de maand.

11 januari 2005
Aanvang: ca. 19.45 uur

Toegang: gratis

De Twentsche Club (achter de Nieuwe Kerk bij de Dam)
Gravenstraat 10
Amsterdam

Organisatie: Stichting An Sich. Felix & Sofie wordt financieel ondersteund door donateurs en de VU Boekhandel.


Boeken bij dit programma

Bestel ze on line en krijg ze voor €1,95 extra per zending thuisbezorgd.
(N.B.: Deze aanbieding geldt alleen binnen Nederland)


Charles Vergeer: De blik terug