Literatuur en cultuur - Joke J. Hermsen, Ad Verbrugge, GabriŽl van den Brink, Govert Buijs

Felix & Sofie: dinsdag 11 mei 2004

Het voorjaar is begonnen, maar Felix & Sofie zijn in een melancholieke cultuurkritische bui. Is het nog mogelijk waarachtig mens te zijn in deze tijd? Of kunnen we alleen maar heimwee koesteren naar de menselijkheid die ooit bestond? Daarover gaat het gesprek met Joke J. Hermsen. En onze cultuur is op drift. Maar waar gaan we heen? Ad Verbrugge, GabriŽl van den Brink en Govert Buijs kijken of ze het over de analyse en de remedie eens kunnen worden.

19.45 - De Filosofenfanfare

Muziek - Frank Meester, Simone van der Burg, Coen Simon

20.00 - Dťsanne weet het wel

Column door Dťsanne van Brederode

20.15 - Joke J. Hermsen heeft heimwee naar de mens - interview

Filosofie gaat wel over alles, maar dat wil nog niet zeggen dat de filosofie ook alles kan zeggen. Terwijl de filosoof zijn denkbeelden expliciet moet verwoorden, mag de schrijven deze verstoppen "achter een verhaallijn, een karakter of de beschrijving van een duinlandschap", betoogt Joke J. Hermsen in Heimwee naar de mens. In de essays die ze in dat boek verzamelde, wil ze de aandacht verstigen op een aantal momenten uit de geschiedenis van de westerse cultuur "waarop iemand op exemplarische wijze heeft laten zien wat mens-zijn is, of kan zijn." Ze begint bij Sophocles' Antigone, de vrouwelijke figuur die zowel het opstandige van de mens als het revolutionaire van de kunst belichaamt, en ze eindigt bij de lichaam- en geschiedenisloze maskerades op internet.
Joke J. Hermsen is hoofdredacteur van Boekman, tijdschrift voor kunst, cultuur en beleid. Zij publiceerde onder meer Nomadisch narcisme. Sekse, liefde en kunst in het werk van Lou Andreas-Salomež, Belle van Zuylen en Ingeborg Bachmann (Kampen 1993). En ze is de auteur van de romans Het dameoffer (Amsterdam 1998) en Tweeduister (Amsterdam 2001). Heimwee naar de mens. Essays over kunst, literatuur en filosofie (Amsterdam, De Arbeiderspers, 2003) werd genomineerd voor de Socrateswisselbeker.
≠∑ Interview: Daan Roovers

21.00 - Pauze

21.15 - Goede boeken, slechte boeken

Frank en Maarten Meester behandelen recent verschenen boeken.

21.30 - Ad Verbrugge, GabriŽl van den Brink en Govert Buijs over een cultuur op drift - een debat

Onze cultuur is op drift, meent Ad Verbrugge. De huidige maatschappelijke problemen kunnen niet langer kunnen begrepen worden vanuit gangbare begrippen en categorieŽn. In zijn nieuwe boek Tijd van onbehagen (Amsterdam, SUN, 2004) gaat hij in op actuele gebeurtenissen: stille tochten rond zinloos geweld, de opkomst van Pim Fortuyn, de aanval op het WTC in New York, de oorlog tegen het Irak van Saddam Hussein en de Europese grondwet. Steunend op filosofen als Aristoteles en Hegel, Heidegger en Fukuyama kritiseert hij het discours dat de laatste decennia in politieke en maatschappelijke discussies de overhand heeft. Maar hoe overtuigend zijn Vebrugges analyses eigenlijk? En wat heeft hij zelf te bieden? Daarover gaat hij in debat met Gabriel van den Brink en Govert Buijs.

Ad Verbrugge doceert sociale filosofie en cultuurfilosofie aan de Vrije Universiteit. Hij publiceerde eerder De verwaarlozing van het zijnde. Een ethologische kritiek van Heideggers Sein und Zeit (Nijmegen 2001)
GabriŽl van den Brink, filosoof en cultuursocioloog, is wetenschappelijk onderzoeker bij het Nederlands Instituut voor Zorg en Welzijn (NIZW). Hij deed onder meer onderzoek naar agressie onder jongeren. Hij schreef vele boeken waaronder Mondiger of moeilijker? Een studie naar de politieke habitus van hedendaagse burgers (Den Haag 2002) en De grote overgang. Een lokaal onderzoek naar de modernisering van het bestaan: Woensel 1670-1920 (Nijmegen 1996)
Govert Buijs is docent wijsbegeerte en spiritualiteit aan de Vrije Universiteit. Hij schreef onder meer Tussen God en duivel.Totalitarisme, politiek en transcendentie bij Eric Voegelin (Amsterdam 1999). Recent verscheen onder zijn redactie Wat je zegt, ben je zelf. Identiteit en christelijke organisaties (Zoetermeer/Barneveld 2003). Samen met Henk E.S. Woldring publiceerde hij Grote politieke denkers. Hun strijd tussen goed en kwaad. Een rondblik (Zoetermeer 2001).
∑ Gespreksleiding: Tiers Bakker

22.15 - Het Einde
Bier, wijn, goede gesprekken, want de bezoeker weet het natuurlijk toch beter.

490 / Laatst gewijzigd: 10-mei-2004

Felix & Sofie

iedere tweede dinsdag van de maand.

11 mei 2004
Aanvang: ca. 19.45 uur

Toegang: gratis

Felix Meritis, Shaffyzaal
Keizersgracht 324
Amsterdam

Organisatie: Stichting An Sich i.s.m. de Faculteit Wijsbegeerte van de VU, de afdeling Filosofie van de UvA, Filosofie Magazine en Felix Meritis.Felix & Sofie wordt financieel ondersteund door hun donateurs, de VU Boekhandel en het Prins Bernhard Cultuurfonds.