Eigendom - met Gijs van Donselaar, Sanne Taekema en Arine van der Steur

Felix & Sofie: dinsdag 11 november 2003

Allemaal hebben we wel iets. Bezit of eigendom dus. Maar hoe ver reikt het recht op eigendom eigenlijk? En wat is het? Een filosoof als John Locke rekende het recht op eigendom tot de natuurlijke rechten, terwijl het toch duidelijk lijkt dat eigendom bij uitstek een cultureel, juridisch begrip is - en dus helemaal niet natuurlijk. Of toch?

De regeling van eigendom betreft wel de fundamenten van de maatschappelijke ordening. Inmiddels heeft eigendom allang niet meer alleen betrekking heeft op individuele dingen of op goederen die mechanisch op grote schaal gereproduceerd kunnen worden; in onze tijd gaat het vaak om intellectueel eigendom en vindt de vermenigvuldiging van goederen, boeken bijvoorbeeld, en digitale bestanden plaats door de ontvangende partij. Hoe verhouden eigendom en reproduceerbaarheid zich? Hoe ver moet de overheidsbescherming in tijd, kwaliteit en kwantiteit gaan?

19.45 - De filosofenfanfare

Muziek - Frank Meester en Coen Simon

20.00 - Désanne wil iets kwijt

Column door Désanne van Brederode

20.15 - Gijs van Donselaar en John Locke

De Engelse filosoof John Locke (1632-1704) is de eerste grote theoreticus van het liberalisme. Mensen verenigden zich volgens hem in een civil society om hun eigendom te beschermen. Tegelijk rekende hij het recht op eigendom tot de natuurlijke rechten. Maar onbeperkt was dat recht ook weer niet: het gold voorzover er genoeg voor allen is. Gijs van Donselaar legt uit hoe dat zit bij Locke en hoe hij zelf tegen de verhouding tussen rechtvaardigheid en eigendom aankijkt.
Gijs van Donselaar is als ethicus verbonden de Universiteit van Amsterdam. Hij promoveerde op The Benefit of Another's Pains. Parasitism, Scarcity, Basic Income (Amsterdam 1997).
Interview: Daan Roovers

20.40 - Sanne Taekema en Georg Wilhelm Friedrich Hegel

Georg Wilhelm Friedrich Hegel (1770-1831) begon zijn beroemde Grundlinien der Philosophie des Rechts uit 1821 met een beschouwing eigendom, verdrag en recht - en dat onder het kopje "het abstracte recht". Sanne Taekema legt uit wat Hegels te vertellen heeft over de relatie tussen eigendom, arbeid en vrijheid, over inbezitneming, gebruik en veruiterlijking, maar ook hoe verder in de filosofie over eigendom wordt gedacht.
Sanne Taekema is als rechtsfilosoof verbonden aan de Universiteit van Tilburg. Zij promoveerde drie jaar geleden op The Concept of Ideals in Legal Theory (Den Haag, Kluwer Law International, 2003). Zij studeerde ooit af op een scriptie over Hebben en houden. Eigendom in filosofie en recht.
Interview: Tiers Bakker

21.05 - Pauze

21.20 - Arine van der Steur en Corpora Mystica

Is elektriciteit een zaak waarop een persoon eigendomsrecht kan hebben? Kan er beslag worden gelegd op informatie? Van wie zijn stamcellen eigenlijk? Kan een spermabank het sperma dat ze in huis heeft, verpanden? Kan men eigenaar zijn van een lijk? Van wie is software? Hoe kan men eigendomsrechten laten gelden op computerprogramma's die zonder eigen inspanning oneindig door anderen gereproduceerd kunnen worden?
Dat mensen eigenaar kunnen zijn van dingen die we kunnen zien en aanraken, dat valt nog wel te begrijpen, maar hoe zit het met de zogenaamde Corpora Mystica, onzichtbare maar indentificeerbare voortbrengselen van de menselijke geest?
Arine van der Steur is werkzaam als jurist. Ze promoveerde in Leiden op Grenzen van rechtsobjecten. Een onderzoek naar de grenzen van objecten van eigendomsrechten en intellectuele eigendomsrechten (Deventer, Kluwer, 2003).
Interview: Jan Dirk Snel

21.45 - Grenzen aan de eigendom?

De drie gasten gaan met elkaar en het publiek in gesprek.

22.15 - Het Einde
Bier, wijn en goede gesprekken.

458 / Laatst gewijzigd: 6-nov-2003

Felix & Sofie

iedere tweede dinsdag van de maand.

11 november 2003
Aanvang: ca. 19.45 uur

Toegang: gratis

Felix Meritis, Shaffyzaal
Keizersgracht 324
Amsterdam

Organisatie: Stichting An Sich i.s.m. de Faculteit Wijsbegeerte van de VU, de afdeling Filosofie van de UvA, Filosofie Magazine en Felix Meritis.Felix & Sofie wordt financieel ondersteund door hun donateurs, de VU Boekhandel en het Prins Bernhard Cultuurfonds.


Boeken bij dit programma

Bestel ze on line en krijg ze voor €1,95 extra per zending thuisbezorgd.
(N.B.: Deze aanbieding geldt alleen binnen Nederland)


Niccolò Guicciardini: Newton


Bart van Leeuwen: Erkenning, identiteit en verschil


Friedrich Nietzsche: Nagelaten fragmenten [Deel 2]


Friedrich Nietzsche: Nagelaten fragmenten [Deel 1]


Charles Vergeer: Een nameloze