Meer dan het ietsisme? - met August Hans den Boef, Ger Groot en Sander van Maas

Felix & Sofie: dinsdag 14 oktober 2003

Het ietsisme bestaat! De afgelopen maanden was het het gesprek van de dag. Maar, vragen Felix & Sofie zich af, is er ook meer dan het ietsisme? Ze proberen de discussie een stapje verder te helpen door in te gaan op de relatie tussen kunst en religie.

Op de achtergrond speelt immers de vraag naar schoonheids- en werkelijkheidsbeleving, de aisthêsis. Nemen we eigenlijk dezelfde werkelijkheid waar of leven we in geheel verschillende werelden? Leidt kunst tot religiositeit? Is kunst zonder religie voorstelbaar? Of vormt kunst juist een uitstekend substituut voor religie?

19.45 - De filosofenfanfare

Muziek - Simone van der Burg, Frank Meester en Coen Simon

20.00 - Désanne gaat verder

Column door Désanne van Brederode

20.15 - August Hans den Boef

August Hans den Boef kwam onlangs voor de dag met Nederland seculier! (Amsterdam, Van Gennep, 2003) In dat boek houdt hij een hartstochtelijk pleidooi "tegen religieuze privileges, in wetten, regels, praktijken, gewoonten en attitudes". Hij ziet niets in ietsisme: er is geen principieel verschil tussen ietsisten en "echte" gelovigen. Een materialistische visie sluit volgens hem echt niet uit dat men gevoelens, verlangens, aspiraties en twijfels accepteert. Kunst kan heel goed troost bieden, maar leidt daarmee werkelijk niet tot religiositeit.
August Hans den Boef (1949) is essayist en publicist. Hij is verbonden aan het Instituut voor Media en Informatie Management van de Hogeschool van Amsterdam.
Interview: Jan Dirk Snel

20.40 - Sander van Maas

Sander van Maas heeft zich uitvoerig bezig gehouden met de relatie tussen muziek en religie. Kan muziek betekenis hebben, ook in religieuze zin? En hoe dan? Die vragen houden hem bezig. Herhaling, alteriteit, doorbraak en singulariteit in de muziek zijn voor Van Maas belangrijke begrippen. In de onherhaalbare eenmaligheid van de uitvoering - en dan vooral daar waar de narrativiteit wordt doorbroken en de tijd wordt stilgezet - vindt een sprong plaats die de sprong van het geloof spiegelt.
Sander van Maas (1968) is musicoloog en filosoof. Hij promoveerde aan de UvA op Doorbraak en idolatrie. Olivier Messiaen en het geloof in muziek (Delft, Eburon, 2003). Hij is docent muziekesthetica aan het Conservatorium van Amsterdam en assistent zakelijk leider bij het Nederlands Blazers Ensemble.
Interview: Tiers Bakker

21.05 - Pauze

21.20 - Ger Groot

Een artikel van Ger Groot in NRC Handelsblad van 20 juni 2003 stond aan de basis van het recente ietsismedebat. Hij keerde zich daarin tegen de verbetenheid die hij bij vele atheïsten waarneemt. Groot noemt zich een "twijfelende atheïst". De waarheid van wetenschappelijke kennis staat wat hem betreft niet ter discussie, maar wel haar relevantie voor levensgeluk of "verlossing". "Ik leef tenslotte niet in een wetenschappelijk universum, maar in een wereld, waarin gedachten geen stroomstootjes, begeerten geen hormonen en dode mensen er niet alleen maar 'geweest" zijn." Groot legt wel een verband tussen esthetische ervaring en religiositeit.
Ger Groot (1954) is docent filosofie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Hij promoveerde dit jaar op Vier ongemakkelijke filosofen (Amsterdam, SUN, 2003), een studie over Friedrich Nietzsche, Emil Cioran, Georges Bataille en Jacques Derrida.
Interview: Ellen ter Gast

21.45 - Meer dan het ietsisme?

De drie gasten gaan met elkaar en het publiek in gesprek.

22.15 - Het Einde
Bier, wijn en goede gesprekken.

453 / Laatst gewijzigd: 10-okt-2003

Felix & Sofie

iedere tweede dinsdag van de maand.

14 oktober 2003
Aanvang: ca. 19.45 uur

Toegang: gratis

Felix Meritis, Shaffyzaal
Keizersgracht 324
Amsterdam

Organisatie: Stichting An Sich i.s.m. de Faculteit Wijsbegeerte van de VU, de afdeling Filosofie van de UvA, Filosofie Magazine en Felix Meritis.Felix & Sofie wordt financieel ondersteund door hun donateurs, de VU Boekhandel en het Prins Bernhard Cultuurfonds.


Boeken bij dit programma

Bestel ze on line en krijg ze voor €1,95 extra per zending thuisbezorgd.
(N.B.: Deze aanbieding geldt alleen binnen Nederland)


Johan A. den Boer: Neurofilosofie


I. Devisch & G. Verschraegen (red.): De verleiding van de ethiek


Daniel H. Frank & Oliver Leaman (eds.): Medieval Jewish Philosophy


Sander Griffioen: Moed tot cultuur


Søren Kierkegaard: Tegen de vertwijfeling


A.S. McGrade (ed.): Medieval Philosophy


Plato: Gorgias


Plato: Protagoras - Menon