Politiek zonder waarheid?

Felix & Sofie: dinsdag 23 januari 2018

We leven in een tijd van ‘alternatieve feiten’, nepnieuws en klimaatscepsis. Het kabinet Trump drijft de spot met de meest basale feiten en wetenschappelijk onderbouwde theorieën en censureert woorden als ‘science-based’, ‘evidence-based’ en ‘diversity’. Ook in Nederland rechtvaardigen politici hun beleid door te verwijzen naar een heftig door emoties en media beïnvloedde publieke opinie.

Is er in de politieke wereld anno 2018 eigenlijk nog wel plek voor feiten en waarheid? En wat voor soort waarheid moet dat zijn? Wat voor rol kan de filosofie hierbij spelen? En misschien nog wel belangrijker: hoe moeten met de antwoorden op deze vragen omgaan? Tijdens deze editie buigt Felix & Sofie zich over de rol van de waarheid in politiek.

Dat waarheid van belang is in de politiek, lijkt vanzelfsprekend: geen politicus kan volledig aan de werkelijkheid voorbijgaan. Vanouds worden democratische beslissingen dan ook niet alleen gemaakt op basis van de stemmen, maar ook op basis van de feiten. Maar waarom staat de waarheid momenteel dan in laag aanzien?

Volgens sommigen is dat mede te danken aan de opkomst van het postmodernisme dat binnen en buiten de universiteit heeft bijgedragen aan een relativistisch klimaat dat post-truth politiek mogelijk maakt. Dankzij de kritiek op objectieve kennis en het gehamer op de onmogelijkheid van sluitende interpretaties bekommeren maar weinig zich nog echt om de waarheid, volgens deze critici.

Anderen wijzen op de hedendaagse media- en beeldcultuur, waarin meer ruimte zou moeten zijn voor het (grote) verhaal dan voor eenduidige wetenschappelijke feiten. Omdat wetenschappelijk onderzoek contextgevoelig is kan het in het politieke spel gemakkelijk ingezet worden om te misleiden. De politieke waarheid is daarom misschien juist te vinden in aan analyse van de context waarin de publieke opinie zich vormt. Postmoderne filosofie is hier bij uitstek geschikt voor.

Behalve de oorzaken zullen we het deze avond ook hebben over hoe je in de politiek uitmaakt wat wel of niet waar is? Hiervoor kloppen we aan bij de sociale epistemologie, die onderzoekt hoe mensen beoordelen wat betrouwbare kennis is.

LET OP: dit is niet de derde, maar de vierde dinsdag van januari.

Sprekers

Arjen Kleinherenbrink is een ‘rising star’ in de filosofie. Hij promoveerde aan de Radboud Universiteit op een proefschrift over Deleuze en is nu verbonden aan de Erasmus Universiteit. Hij publiceerde eerder Alles is een machine en binnenkort verschijnt zijn tweede boek Avonturen bestaan niet, samen geschreven met filosoof Simon Gusman. Kleinherenbrink en Gusman betogen dat het een grove denkfout is te denken dat het leven de zelfde structuur heeft als de verhalen die we erover vertellen. Het boek is een kritiek op de deprimerende effecten van avontuurlijkheid en op de naargeestige terugkeer van het grote verhaal in religie en politiek.

Leah Henderson is professor theoretische filosofie en Rosalind Franklin Fellow bij de Universiteit Groningen. Ze houdt zich voornamelijk bezig met wetenschapsfilosofie, epistemologie en de filosofie van de fysica. Henderson doet momenteel onderzoek naar de manier waarop we kunnen beoordelen wat betrouwbare informatie is en wat niet binnen een sociaal epistemologisch kader. Ze kijkt daarvoor naar wat wij denken dat betrouwbare kennis is in juridische context ten opzichte van hoe we omgaan met de betrouwbaarheid van klimaatonderzoek.

Programma en moderatie: Kamiel Feiertag.

Programma

20.00 - Inleiding door Kamiel Feiertag
20.10 - Arjen Kleinherenbrink
20.30 - Leah Henderson
20.50 - Pauze
21.10 - Panelgesprek en vragen uit het publiek

LET OP: dit programma is (deels) in het Engels

2332 / Laatst gewijzigd: 21-Jan-2018

Felix & Sofie

elke derde dinsdag van de maand

23 januari 2018
Aanvang: 20.00 uur

Toegang: 6 euro (student/stadspas 5 euro).

Perdu, Kloveniersburgwal 86
Kloveniersburgwal 86
Amsterdam

Organisatie: Redactie Felix & Sofie

Voeg dit programma toe
aan je electronische agenda.