Leesgroep: donderdag 11 februari 2010

De Franse filosoof Michel Foucault heeft veel losgemaakt in het denken over macht, vrijheid en rede. Hij onderzocht het geordende ‘weten’ dat een rol speelt in psychiatrie, geneeskunde en strafrecht. Menselijk doen en laten wordt onderworpen aan bepaalde ordeningen (zoals gezond/ziek, normaal/abnormaal). Wat zijn de effecten van dit ‘weten’? Wie wordt erdoor uitgesloten? En wat geldt als ‘normaal’? Ook hield Foucault zich bezig met het thema ‘levenskunst’ in de Oudheid.
Begeleiding: drs Dries Boele

Over de teksten:

In de komende leesgroep werk van Michel Foucault (1926 – 1984). Behalve teksten uit ‘Breekbare vrijheid’ over identiteit en vrijheidspraktijken, zullen we het boek ‘Geschiedenis van de waanzin’ lezen en bespreken. In dit boek wordt aan de hand van het thema ‘waanzin’ een andere geschiedenis van onze cultuur geschetst. Zijn onderzoek zet tal van vanzelfsprekendheden in beweging. Wat kan de geschiedenis van wat ‘waanzin’ heet ons leren over wat we als ‘normaal’ beschouwen? En kan het anders? Filosofie in actie dus. In de woorden van Foucault: filosofie is de poging ‘te weten te komen hoe en in hoeverre het mogelijk is anders te denken’.
Het boek ‘Geschiedenis van de waanzin’ is niet meer in de handel. Ik zal er kopieën van maken.

Van de achterflap van ‘Geschiedenis van de waanzin’

‘De Franse filosoof Michel Foucault zoekt in dit boek naar de werkelijkheid die schuil gaat achter het menselijk dilemma van rede en waanzin. Aan de zelfkant van de samenleving vindt hij degenen die het aflegden tegen het (mate)loos optimisme waarmee de rede wordt gekoesterd: de waanzinnigen, die de taal van de on-rede spreken, die angst aanjagen en daarom naar de dolhuizen worden verwezen. Sedert de eeuw van de rede is er meer begrip gekomen voor de waanzinnige en zijn waan, maar nog altijd zijn in de psychiatrie van vandaag de verlate plaatsbekleders aan te wijzen van een visie op de mens waarin de rede centraal staat. Foucault laat in deze geschiedschrijving zien hoe het perspectief van rede en waanzin in opeenvolgende historische tijdvakken verschuift, maar ook hoe elke maatschappij zijn horizon verduistert met stoeten gebrekkigen naar zede, lichaam en geest.’

Aanschaffen: Michel Foucault, Breekbare vrijheid. 2004. Boom/Parrèsia. (Het boek kost 26,50 euro)
Deelname aan leesgroep: vooraf opgeven (beperkt aantal deelnemers). Stuur mail naar: driesboele@wxs.nl
Huiswerk: Per keer zullen we ca 50 pagina's bespreken.

leesgroep:

Begeleiding: drs Dries Boele
Data: 6 donderdagavonden, achtereenvolgend, vanaf 11 februari, met één onderbreking (18 maart); laatste bijeenkomst: 25 maart
Kosten voor deelname: 48 Euro (inclusief kopieën van ‘Geschiedenis van de waanzin’; 40 Euro, voor wie reeds beschikt over ‘Geschiedenis van de waanzin’)
Voor meer informatie over leesgroepen, kijk op:

• http://home.kpn.nl/boele097
• Weblog: http://driesboele.blogspot.com

Over de leesgroepen

Gedurende enkele weken wordt in etappes een boek besproken dat door de deelnemers thuis is gelezen. We bespreken verhelderingskwesties en discussiepunten n.a.v. het gelezen gedeelte. De samenstelling van de leesgroep wisselt per boek. Er is geen voorkennis vereist. Wel kan enig doorzettingsvermogen nodig zijn. Een leesgroep: een goede gelegenheid om intellectueel bij te tanken, iets wijzer te worden over mens en wereld, en belangwekkende teksten die je in je eentje niet zo snel zou (uit)lezen met elkaar te bespreken.
Sinds januari 2001 zijn er leesgroepen geweest over boeken van o.a. Aristoteles, Sloterdijk, Huntington, Kant, Arendt, Nussbaum, Epiktetos, Spinoza, Montaigne, Hegel, Deleuze, Hadot, Schopenhauer, Houellebecq, Bataille, Darwin, Wittgenstein, Derrida, Machiavelli, Taylor, Marcus Aurelius, Badiou, Dennett, Zhuang Zi, Buber, Augustinus, James, Irigaray, Kierkegaard, Levinas, Plato, Boeddha, Scruton, Gray, Damasio, Meister Eckhart en Nietzsche.

Over het Filocafé

Het filo-café is een georganiseerde discussie in een publieke gelegenheid. Het is een vorm van praktische filosofie zoals die met name is ontwikkeld in Frankrijk sinds 1992. Ondertussen zijn er honderden van dergelijke cafés. In Frankrijk en in allerlei andere landen, waaronder Nederland.

Het filo-café heeft als doel een filosofische uitwisseling tot stand te brengen, waarbij het recht tot spreken democratisch wordt verdeeld over de deelnemers.
Het café is voor iedereen toegankelijk. Er zijn reeds vele gelegenheden waar lezingen worden gegeven, eventueel met gelegenheid tot vragen stellen. Het filosofisch café wil op een andere manier de eigen meningsvorming bevorderen: door iedereen in de gelegenheid te stellen om met zijn/haar bijdrage een thema te onderzoeken. Het streven is om van meningen tot argumentatie te komen, om concepten te analyseren en om gangbare opvattingen te bevragen, en dit alles in een gemeenschappelijk onderzoek.

Het filosofisch café is geïnspireerd op de Griekse agora (marktplaats), waar mensen naar toe gingen, niet alleen om dingen te kopen, maar ook om elkaar te ontmoeten en te discussiëren over zaken die het leven in de polis (stadsstaat) betroffen. Op vergelijkbare manier wil het filosofisch café een gelegenheid zijn waar het publiek vrij kan discussiëren over thema's die ons allen aangaan (ethisch, levensbeschouwelijk, maatschappelijk, cultureel).