De gave van de dood

Jacques Derrida

Tot de belangrijkste recente werken van de vorig jaar overleden filosoof Jacques Derrida behoort Donner la mort waarvan wij hierbij de Nederlandse vertaling aanbieden. In dit essay geeft Derrida een fascinerende kritische beschouwing over religie en ethiek aan de hand van teksten van de Tsjechische filosoof Jan Patocka en de Deense denker Sören Kierkegaard.

De centrale figuur in deze tekst is Abraham, de patriarch van de vlakten van Mamre, en zijn verschrikkelijk geheim. Het geheim is zijn plicht. Abraham is degene die weet dat hij er het zwijgen toe moet doen. Derrida vraagt: 'Hoe kunnen we Abrahams geheim (..), datgene wat bepalend is voor zijn stilzwijgen, namelijk de wet, interpreteren?' In naam van zijn absolute plicht is Abraham bereid afstand te doen van zijn eigen verantwoordelijkheid en een ondenkbare, ongekend wrede misdaad te begaan. In naam van een heilige zaak, in naam van een geheim dat hij niet eens zelf begrijpt, 'neemt hij het mes om zijn zoon te slachten.' (Genesis 22:10) De moraal van dit verhaal over de 'geslachtofferde zoon' betreft een totalitaire orde, de orde van de absolute plicht, die van ons eist dat we afstand doen van, ons onttrekken aan iedere verantwoordelijkheid en alle menselijke wetten. De heilige zaak, de absolute plicht, manifesteert zich in het geheim dat bewaard moet blijven en verlangt van ons dat we onverantwoordelijk en trouweloos handelen, in het volle besef dat wat we zo slachtofferen niets minder is dan de ethiek en de menselijke verantwoordelijkheid.

925

De gave van de dood

De gave van de dood

Jacques Derrida

 

apr 2006, Klement/Pelckmans
ISBN: 9789077070666
Paperback