De domesticatie van het noodlot
De wedergeboorte van de tragedie uit de geest van de technologie

Jos de Mul

Het noodlot. Vroeg of laat klopt het bij ieder mens aan de deur: een ongeval, een alles verterende jaloezie, een ongeneeslijke ziekte, oorlogsgeweld, een verslaving, en uiteindelijk de dood. Hoewel het noodlot onvermijdelijk is, kunnen we er niet mee leven.

In dit boek onderzoekt De Mul drie verschillende manieren waarop de Europese mens heeft getracht het noodlot te temmen en te domesticeren: de heroÔsche affirmatie van het noodlot in de tragische cultuur van de Grieken, de deemoedige acceptatie van de goddelijke voorzienigheid in het christendom en de 'afschaffing' van het noodlot in de moderne, technische samenleving. Zowel de natuur als de cultuur worden maakbaar. Met technologieŽn als genetische manipulatie lijken we ons lot en onze toekomst zelfs volledig in eigen hand te nemen. De auteur argumenteert daarentegen dat de onbeheersbaarheid van de technologie onze cultuur opnieuw een tragische dimensie verleent.
Aan de hand van klassieke tragedies als Prometheus ontketend, Antigone en Medea en de tragische romans van Hermans en Houellebecq werpt De Mul een verrassend nieuw licht op hedendaagse vormen van tragiek, zoals Hirsi Ali's strijd tegen het moslimfundamentalisme, het gevecht rond de 'ondode' patiŽnt Terri Schiavo, de moord op de peuter Savanna en de uitbesteding van onze moraal aan kunstmatige intelligenties. Daarbij knoopt hij aan bij vijfentwintig eeuwen tragedie-interpretatie van Aristoteles via Hegel, Nietzsche, Freud en Heidegger tot aan Steiner en Eagleton, en bij recent menswetenschappelijk onderzoek van Dawkins tot Dalrymple.

NBD|Biblion recensie:
In dit boek komen de draden van het werk van Jos de Mul bij elkaar. De Mul, cultuurfilosoof aan de Erasmus Universiteit van Rotterdam, houdt zich al jaren bezig met het romantisch verlangen van de mens naar harmonie, met het inzicht, tegelijkertijd, van zijn eindigheid en kwetsbaarheid, en met het tragisch besef dat zijn technisch vernuft soms helpt, maar zich soms ook tegen hem keert. In de acht hoofdstukken van dit boek doorkruist hij dit brede terrein; maar omdat ze deels eerder gepubliceerd zijn en hier niet systematisch geintegreerd, biedt het meer eruditie in de breedte dan analyse in de diepte. Heel veel (van Aeschylus tot Hirsi Ali en van Savanna weer terug naar Sofocles), heel boeiend en stimulerend. Met index en literatuurlijst.

(Biblion recensie, Dr. D.G. van der Steen)

683

De domesticatie van het noodlot

De domesticatie van het noodlot
De wedergeboorte van de tragedie uit de geest van de technologie

Jos de Mul

 

2006, Boekencentrum
ISBN: 9789077070864
335 pagina's, Paperback