Besnijdenis, lichamelijke integriteit en multiculturalisme

Jean Pierre Wils, Wim Dekkers, Cor Hoffer

Besnijdenis, zowel van jongens als van meisjes, is een complex en fascinerend onderwerp, zoals de auteurs tijdens dit onderzoek hebben ondervonden. Aan tal van interessante aspecten hebben wij maar in geringe mate aandacht kunnen besteden. Gebaseerd op empirisch en normatief-ethisch onderzoek hebben de auteurs zich primair gericht op de situatie in Nederland. Het normatief kader bestaat vooral uit de noties 'lichamelijke integriteit' en 'multiculturalisme'.

In: Confessioneel, jaargang 119, nummer 4 (22 februari 2007)
"De geheel verschillende benadering in onze Westerse cultuur van jongensbesnijdenis (zonder restricties toegestaan) en meisjesbesnijdenis (zonder uitzonderingen verboden), werpt een intigrerend licht op onze omgang met exotische culturele gebruiken. Waar die gebruiken binnen bepaalde marges blijven, worden ze toegestaan, anders worden ze rigoureus verboden.
Wie meer wil weten over de besnijdenisproblematiek, kan terecht bij een publicatie onder redactie van de Nijmeegse ethicus Wim Dekkers. Het boek is het resultaat van een onderzoeksprogramma van de Radboud Universiteit Nijmegen. In het boek wordt de besnijdenispraktijk in Nederland met behulp van getallen en interviews overzichtelijk in kaart gebracht. Ook beschrijft het boek op grond van de literatuur de morele afwegingen die in het geding zijn. Het boek is een aanrader voor iedereen die als arts, docent of voorganger te maken heeft met de discussie over de toelaatbaarheid van besnijdenis."
- Dr. J.G. Schenderling


In: Maandblad Geestelijke volksgezondheid, jaargang 7, nummer 1
"De auteurs hebben in de besnijdenis van jongens en meisjes een fascinerend en complex fenomeen gevonden, waarover de afgelopen tijd nogal wat te doen is geweest. Tegen de achtergrond van de noties lichamelijke integriteit en multiculturalisme behandelen zij de besnijdenis van jongens en meisjes onder joden, moslims en anderen: meer dan de helft van de Amerikaanse jongensbabies wordt nog altijd besneden.
[...]
De onderzoekers beschrijven niet alleen de besnijdenispraktijk van de verschillende 'doelgroepen', maar doen ook verslag van vraaggesprekken die ze hielden met joden, met moslims en met vrouwen die afkomstig zijn uit culturen waarin meisjesbesnijdenis gangbaar is. Aan de religieuze functionarissen (een derde van de respondenten) en artsen vroegen ze ondermeer hoe ze aankeken tegen de notie 'lichamelijke integriteit'. De religieuze functionarissen verklaarden uiteraard dat de besnijdenis het geslachtsorgaan 'perfectioneert' en derhalve niet mutileert. Dit brengt de auteurs ertoe om te concluderen dat het begrip lichamelijke integriteit ambigue is, en dus ongeschikt voor het normatief-ethisch beoordelen van de besnijdenis.
[...]
Zonder het met zoveel woorden te zeggen suggereren de auteurs dat we bij meisjesbesnijdenis te maken hebben met 'maladaptieve culturen', en dat daarom een rigoureus verbod gerechtvaardigd is. Wat de jongensbesnijdenis betreft, willen ze zo ver niet gaan. Geen van de respondenten zei namelijk een 'gevoel van heelheid' te missen. Dus subjectief is er weinig alarmerends: klandizie voor geestelijke gezondheidszorg zit er vooralsnog niet in.
[...]
Het lijkt voor de onderzoekers een uitgemaakte zaak dat de balans tussen de grondwettelijke principes inzake godsdienstvrijheid (art.6 GW) en de onaantastbaarheid van het lichaam (art.11 GW) doorslaat ten gunste van het eerste principe. Deze rangorde acht ik aanvechtbaar: de 'vrijheid van' gaat voor de 'vrijheid om'. Zeker in het geval van minderjarige kinderen."
(Mary van Veen-ViŽtor, voorheen werkzaam bij het SCP en in de GGZ en promoveerde op Het verbondsteken. Een cultuursociologische studie over de besnijdenis in verschillende perioden van het jodendom)

573

Besnijdenis, lichamelijke integriteit en multiculturalisme

Besnijdenis, lichamelijke integriteit en multiculturalisme

Jean Pierre Wils, Wim Dekkers, Cor Hoffer

 

2005, Uitgeverij Damon
ISBN: 9789055737208
Paperback