Grenzen aan wildheid
Wildernisverlangen en de betekenis van Nietzsches moraalkritiek voor de actuele milieu-ethiek

Martin Drenthen

In dit onderzoek wordt een analyse gemaakt van deze problematische verhouding tussen natuur en moraal in Nietzsches werk en wordt gevraagd in hoeverre zijn filosofie ons kan helpen om de problematische verhouding tussen natuur en moraal in het actuele milieuethische debat te verhelderen. Wat betekent Nietzsches moraalkritiek voor de actuele milieu-ethiek?

Achter het actuele milieu-ethische debat gaan bepaalde fundamenteel filosofische problemen schuil die een vruchtbare discussie over de morele betekenis van natuur frustreren. Een van de problemen die om verheldering vragen betreft de verhouding tussen moraal en natuur. Het gaat daarbij om de vraag in hoeverre natuur in de actuele ethiek ons nog normen aan de hand kan doen of ˇ minder dwingend ˇ een rol kan spelen als richtinggevend begrip.
In de verschillende hedendaagse antwoorden op die vraag zien we steeds een opvallende ambigu´teit. Enerzijds bestaat er ontegenzeglijk een sterke behoefte om allerlei morele ervaringen en intu´ties te verwoorden met behulp van termen als 'natuur' en 'natuurlijkheid', zowel voor wat betreft onze omgang met de natuur om ons heen als ook in onszelf. Anderzijds worden dergelijke morele verwijzingen naar natuurlijkheid tegenwoordig als uiterst problematisch ervaren en stuiten deze steeds op flink wantrouwen, onder andere omdat er verschillende normatieve interpretaties van natuur bestaan die zich niet zomaar laten herleiden tot een overkoepelend natuurbegrip, zich niet met elkaar laten verzoenen en ook niet zonder meer als gelijkwaardige mogelijkheden onverschillig naast elkaar kunnen staan.
Het lijkt in onze tijd tegelijkertijd onmogelijk en onvermijdelijk om de natuur een normatieve rol te laten spelen. Uitgangspunt van dit onderzoek is dat onze hedendaagse verhouding tot de natuur grondig problematisch is vanwege deze diepe ambivalentie ten aanzien van de morele betekenis van de natuur. Deze ambivalentie is fundamenteel en de conflicten en dilemma's die eruit voortvloeien laten zich bijgevolg niet zomaar oplossen. Deze studie wil verhelderen wat er op dit punt met ons aan de hand is en gaat daarvoor te rade bij de 19e-eeuwse Duitse filosoof Friedrich Nietzsche.

424

Grenzen aan wildheid

Grenzen aan wildheid
Wildernisverlangen en de betekenis van Nietzsches moraalkritiek voor de actuele milieu-ethiek

Martin Drenthen

 

2003, Uitgeverij Damon
ISBN: 9789055734047
320 pagina's, Paperback