Terugkeer van de natuur
De betekenis van natuurervaring voor een nieuwe ethiek

Angela Roothaan

'Natuur' staat centraal in de klassieke en middeleeuwse ethiek, als aanduiding van de oorspronkelijke, goddelijke, orde waarop het goede handelen gericht moet zijn. In de moderne tijd worden ethiek en natuur tegenover elkaar geplaatst. Het goede leven vertrekt niet meer vanuit een besef van de goede natuur, maar wil juist de, nu als wreed of onverschillig beschouwde, natuur corrigeren. 'Rede' en 'wil' komen als morele beginselen tegenover 'natuur' te staan.

In de toegepaste ethiek van vandaag zijn 'autonomie' en 'zelfbeschikking' de belangrijkste begrippen. Zij hebben de verdienste dat zij menselijke vrijheid en zelfbepaling benadrukken. Maar zij hebben ook serieuze beperkingen. Omdat zij berusten op een beeld van de mens als een redelijk en zelfstandig wezen, vrij van gevoelens en driften, kunnen zij geen uitdrukking geven aan concrete ervaringen van onze natuurlijke bestaansverhoudingen. De auteur vraagt zich af of en hoe we in een (post)modern filosoferen het natuurbegrip weer vruchtbaar kunnen maken voor de ethiek. In deze tijd drukt zich in de metafoor natuur niet zozeer een ervaring van orde uit, noch een van morele onverschilligheid. Natuur verschijnt als het andere: het vreemde en ongrijpbare dat ons individueel bestaan zowel bedreigt als draagt. Voor een morele oriŽntatie is het van belang ons tot dat vreemde en ongrijpbare te verhouden. Onze verantwoordelijkheid te dragen, in het besef van de grenzen van de menselijke macht. Dit boek bespreekt, in een heldere stijl en verwijzend naar praktische voorbeelden, de filosofische achtergronden van hedendaagse morele dilemma's - en stelt een alternatieve benadering voor. Het is van belang voor hen die geÔnteresseerd zijn in ethische theorievorming, alsmede in de wijsgerige fundamenten van zorgethiek, medische ethiek, bio-ethiek en milieu-ethiek.

266

Terugkeer van de natuur

Terugkeer van de natuur
De betekenis van natuurervaring voor een nieuwe ethiek

Angela Roothaan

 

feb 2005, Klement/Pelckmans
ISBN: 9789077070710
Ingenaaid