Superioriteit van de ethiek
Van Schopenhauer tot Wittgenstein

Paul Audi

In november 1931 noteerde Wittgenstein in zijn dagboek: 'Aan de wanhoop komt geen eind en zelfmoord maakt er geen einde aan, tenzij je aan de wanhoop een eind maakt door je krachten bijeen te rapen'. In deze notitie is een spoor van Schopenhauer terug te vinden - de zinloosheid van zelfmoord, en van Kierkegaard - de eindeloze wanhoop. Je krachten bijeenrapen, 'jezelf hernemen', dat zou de oorsprong en doel van het ethisch handelen kunnen zijn.

Wittgensteins teksten geven daarvan talrijke voorbeelden, die veelal berusten op eigen ervaringen. Voor hem is de ethiek dan ook niet het resultaat van een rationele reflectie over de rampspoed en het geluk die bij het leven horen, maar van de soms schokkende gebeurtenissen die hij heeft meegemaakt of waarvan hij getuige is geweest. 'De wijsbegeerte is geen leer, maar een bezigheid', schreef Wittgenstein in zijn Tractatus.

257

Superioriteit van de ethiek

Superioriteit van de ethiek
Van Schopenhauer tot Wittgenstein

Paul Audi

 

2004, Uitgeverij Atlas
ISBN: 9789045010663
Ingenaaid