Journaal van mijn reis in het jaar 1769

J.G. Herder

Als de jonge theoloog en filosoof Johann Gottfried Herder (1744-1803) zich in mei 1769 te Riga inscheept, gaat hij het avontuur van zijn leven tegemoet. Eenmaal op zee maakt hij de balans op van zijn bestaan. Terugkijkend is dat voorwerp van kritische beschouwing, voor de toekomst maakt hij grootse plannen. Zijn bezinning op het verleden en projecten voor de toekomst vormen het uitgangspunt van het dagboek dat hij na zijn zeereis in Nantes en Parijs schrijft.

Dit geschrift verscheen in 1846 postuum onder de titel Journal meiner Reise im Jahr 1769. Hoewel het, in navolging van Herder zelf, een 'journaal' wordt genoemd, heeft het de vorm van een aaneengesloten geschreven essay, niet die van een dagboek. Herder doet erin verslag van zijn belevenissen als reiziger - 'wat biedt een schip zwevend tussen hemel en zee niet aan ruimte om te denken' - en neemt de lezer mee op een fascinerende innerlijke reis door zijn gedachtewereld. Het zijn de invallen en bespiegelingen van een 24-jarige, begiftigd met een fabelachtige eruditie. Hier is reeds de kritische verlichter aan het woord die zich afzet tegen de overwaardering van de rede, en die de grondslag legt voor alle gedachten die hij in zijn latere geschriften verder zal uitwerken.

Kortom, een magistraal egodocument dat tevens een rijke bron vormt van vruchtbare ideeŽn over taal, opvoeding, onderwijs, wetenschap, kunsten en religie - ideeŽn die tot op de dag van vandaag hun betekenis en zeggingskracht hebben weten te behouden. Het is reeds in vele talen vertaald. Deze eerste Nederlandse uitgave plaatst Herders 'journaal' in de context van zijn leven, maar laat er vooral ook de actualiteitswaarde van zien.

1120

Journaal van mijn reis in het jaar 1769

Journaal van mijn reis in het jaar 1769

J.G. Herder
(Ingeleid, vertaald uit het Duits en geannoteerd door Aart J. Leemhuis)

 

okt 2010, Klement/Pelckmans
ISBN: 9789086870707
240 pagina's,