Felix & Sofie op dinsdag 19 mei 2015

Meer Geweld Graag

Als er iets is waar we in het beschaafde Westen graag mee te koop lopen dan is dat wel ons ideaal van geweldloosheid. Sinds de Verlichting willen we conflicten ontbinden via de weg van de rationele dialoog, vertalen we polariteit als diversiteit, en lossen we onenigheden op in de belofte van toekomstige consensus.

Maar niets is wat het lijkt. Onder die mantel van vreedzame conflictbemiddeling, harmonie en consensus kruipt de giftige slang van het verborgen geweld. De slang hult zich in het driedelig grijs van de bestuurder of zakenman en wapent zich met het gepolijste jargon van rendement, groei en maatschappelijk belang. Er vloeit weliswaar geen bloed, maar de inzet is als vanouds: onderdrukking en onderwerping omwille van machtsbehoud. Ondertussen raken onze gemoederen steeds meer in beroering. Al sinds de crisis van 2008 nemen de pamfletten en protesten die oproepen tot verzet toe. Nochtans zonder succes, hoewel de ware aard van de financiële en bestuurlijke elite allengs beter in beeld komt. Tot nog toe worden de bonussen en topinkomens onverminderd toebedeeld, de bezetters van het Maagdenhuis in vreemdelingendetentie gestopt en uitgeprocedeerde asielzoekers op straat geschopt.


Het ideaal van geweldloosheid dat wij onszelf zo graag voorhouden is meer illusie dan realiteit. Geweld is geen gepasseerd station maar alledaagse actualiteit. Dat vraagt om een degelijke filosofische reflectie op de aard van geweld. De eerste associatie is altijd fysiek geweld, terwijl het meeste geweld subtieler is, aan het oog onttrokken, onherkenbaar verborgen achter de instituten van politiek, recht en bestuur, en blindelings geconditioneerd in idealen van nuttigheid, succes en redelijkheid. De vraag is of dit (staats-)geweld nog wel binnen haar eigen regels valt te bestrijden. Moeten we het zwaard dat sinds de Verlichting ligt begraven in de afgesloten hoofdstukken van onze geschiedenis niet weer oppakken om de slang van het verborgen geweld het hoofd te bieden? Deze overweging brengt ons in de richting van de kern van de avond. Is geweld onmisbaar voor verandering?

De sprekers:

Pooyan Tamimi Arab: filosoof, cultureel antropoloog en docent aan de Universiteit van Utrecht. Zijn doctoraalonderzoek gaat over pluralisme, secularisme en religieuze geluiden van de Islam in Nederland.


Ivana Ivkovic: politiek filosoof en docent aan de Universiteit van Tilburg. Haar doctoraalonderzoek is getiteld ‘Weigering als politieke daad’ waarin ze de politieke relevantie van weigering onderzoekt en hoe deze verschilt van burgerlijke ongehoorzaamheid en verzet. Daarnaast is ze eigenaar van het bureau NoWishfulThinking, dat tot doel heeft filosofie bij een groot publiek te brengen.


Oskar Verkaaik: antropoloog en docent aan de Universiteit van Amsterdam. Hij is onder andere auteur van het boek 'Migrants and Militants: Fun and Urban Violence in Pakistan' en heeft meerdere publicaties op zijn naam staan waarin politiek geweld, religie, secularisme en nationalisme centraal staan.


moderatie: Laure Bastiaans en Sophie van Balen.

Let Op: gewijzigde locatie:

namelijk: SSBA SALON
Leidseplein 26
Amsterdam

 



Felix & Sofie is een initiatief van de Stichting An Sich, en wordt inhoudelijk en financieel ondersteund door haar donateurs, de uitgeverijen BoomSUN en Ambo Anthos, en de Universiteit van Amsterdam. | Contactgegevens