Felix & Sofie op dinsdag 20 september 2016

De dood van god: religie nu

“God is dood! God blijft dood! En wij hebben hem gedood!”
Deze woorden riep Friedrich Nietzsche uit in 1882 in zijn Fröhliche Wissenschaft. Toen ketterse woorden, inmiddels gemeengoed. Maar wat bleef er over na de dood van Nietzsche’s god? Er is geen Übermensch opgestaan. De mens, bevrijd van religie, is niet iemand die zich als Zarathustra verliest in 'spel' en 'onschuld'. Wie honger naar het hogere heeft, is nu veroordeeld tot een sentimenteel 'ietsisme'. Of tot esoterisch dwepen met vaagheden. Dweperij die al snel ontaardt in een plaatsvervangend narcisme. Of erger, mensen ten prooi stelt aan kwakzalverij.

De moderne mens mag van een nodige ballast zijn verlost, met het heilige kind lijkt ook het religieuze badwater verdwenen: weggespoeld in het afvoerputje van de verlichting. Alleen fanatiek nihilisme of atheïsme kunnen eventueel nog tot religieuze ijver inspireren. Voor het overige lijkt de Westerse ziel door sacrale verlamming getroffen. Kunnen we dit gebrek alleen nog maar compenseren met ongebreideld consumentisme of hitsig hedonisme van hypes? Deze schrijnende spirituele armoede roept de vraag op of er toch niet iets te redden valt. Of we iets zouden moeten willen redden. Kunnen we religieus zijn zonder god? Of hebben we te voorbarige conclusies genomen met Nietzsche en de verlichting?


Op zoek naar een filosofisch antwoord schuiven deze avond Taede Smedes en Ernst van den Hemel aan. Ze zullen spreken over de rijke traditie van het theïsme en christendom. Ook spreken we met André van der Braak over de massale zoektocht naar het verre Oosten. Wat is de aantrekkingskracht van het zen?

Programma:

20:00 – Inleiding & Column
20:10 – Lezing Taede Smedes
20:30 – Lezing Ernst van den Hemel
20:40 – Vraaggesprek

21:00 – Pauze

21:15 – Interview André van der Braak
21:30 – Panelgesprek

22:00 – Einde

Over de Sprekers:

Taede Smedes is godsdienstfilosoof, theoloog en schrijver. Zijn specialisme is de bestudering van hoe de christelijke theologie zich verhoudt tot de natuurwetenschappen ("science & religion"). Hij schreef over dit onderwerp een aantal boeken, zoals God en de menselijke maat: Gods handelen en het natuurwetenschappelijke wereldbeeld (Zoetermeer: Meinema 2006) en God, iets of niets? (Amsterdam University Press 2016).

Ernst van den Hemel is religie- en literatuurwetenschapper. Hij promoveerde in 2011 aan de Universiteit van Amsterdam in de Geschiedenis van het Christendom, met een proefschrift over literair-politieke dimensies in het werk van Johannes Calvijn. Momenteel is hij Research Fellow aan het Centre for the Humanities van de Universiteit Utrecht en werkzaam als docent aan het departement Religiestudies van de Universiteit Utrecht. Hij publiceert regelmatig over religie, politiek, filosofie en kunst. Daarnaast is hij vanaf april 2014 verbonden aan de KNAW als secretaris/onderzoeker voor de Verkenningscommissie Theologie en Religiestudies.

André van der Braak is verbonden aan de faculteit der Godgeleerdheid van de VU als hoogleraar Boeddhistische filosofie in dialoog met andere levensbeschouwelijke tradities. Daarnaast werkt hij als onderzoeker voor het Dominicaans Studiecentrum voor Theologie en Samenleving. Hij is projectleider van het NWO-project Multiple Religious Belonging.


Moderatie: Marcel Zuijderland en Eveline Groot

 



Felix & Sofie is een initiatief van de Stichting An Sich, en wordt inhoudelijk en financieel ondersteund door haar donateurs, de uitgeverijen BoomSUN en Ambo Anthos, en de Universiteit van Amsterdam. | Contactgegevens