Felix & Sofie op dinsdag 21 maart 2017

Libertarisme als Derde Weg

Het libertarisme is een politieke filosofie die niet heel veel bekendheid geniet in Nederland. Als er al aandacht aan wordt besteed is het vooral in negatieve zin: het zou gaan om een rauw cowboy-liberalisme, de verheerlijking van egoïsme en materialisme, en een naïef geloof in de zegeningen van de vrije markt.

Dat beeld doet echter geen recht aan de rijkheid en de diversiteit van het libertarisme. Het is een brede stroming en herbergt anarchisten en klassiek-liberalen, optimisten en pessimisten, en conservatieven en progressieven. Het libertarisme kent een rijke geschiedenis van befaamde denkers: van John Locke, via Ludwig von Mises, Friedrich von Hayek, en Milton Friedman tot Robert Nozick en daar voorbij.

Hoewel er een grote verscheidenheid een libertarische ideeën en opvattingen is, is er één belangrijke constante: het grote belang dat wordt gehecht aan individuele vrijheid. Juist in een tijd waarin de politiek ons levensbeeld lijkt te domineren en bij elk nieuw probleem onmiddellijk naar de overheid wordt gewezen, is het moeilijk voorstelbaar dat er ook alternatieven bestaan. De zeer centrale rol van de staat in ons leven lijkt vanzelfsprekend en onontkoombaar. Is individuele vrijheid niet een verouderd ideaal?

Zijn er nog wel idealen buiten de politiek van de staat en overheid? Het libertarisme waarover Martin van Hees en Gijs van Donselaar deze avond discussiëren bekritiseert en bevraagt de dominantie van de politiek. Martin van Hees stelt niet alleen dat libertarisme een waardevolle bijdrage levert aan het denken over individuele verantwoordelijkheid en sociale rechtvaardigheid, maar dat, toegepast op actuele vraagstukken zoals migratie en basisinkomen, het bovendien traditionele ideologische tegenstellingen overstijgt. Het kan daarmee een voor links én rechts aantrekkelijk alternatief vormen. Gijs van Donselaar daarentegen meent dat Nederland niet zit te wachten op het libertarische gedachtegoed.

Kortom, het libertarisme krijgt op deze avond van Felix en Sofie ruim podium.

Over de Sprekers:

Martin van Hees is hoogleraar ethiek aan faculteit wijsbegeerte van de Vrije Universiteit. Zijn onderzoek richt zich op de analyse van morele en politieke waarden. Met name richt hij zich op de relatie tussen sociale rechtvaardigheid en individuele vrijheid. Van Hees heeft talloze publicaties op zijn naam. Zijn werk is o.a. vertaald in het Chinees, Frans en Italiaans. Hij is bovendien lid van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschap (KNAW) en de Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen (KHMW).

Gijs van Donselaar is universitair docent ethiek en politieke filosofie bij de afdeling wijsbegeerte aan de Universiteit van Amsterdam. Zijn onderzoek richt zich op hedendaagse theorieën van rechtvaardigheid, speltheoretische analyse van de sociale en politieke orde en de grondslagen van het liberalisme. In 2009 verscheen van zijn hand 'A Right to Exploit', een kritiek op de traditionele opvattingen van het eigendomsrecht.

Moderatie: Floris van den Burg, Marcel Zuijderland

 



Felix & Sofie is een initiatief van de Stichting An Sich, en wordt inhoudelijk en financieel ondersteund door haar donateurs, de uitgeverijen BoomSUN en Ambo Anthos, en de Universiteit van Amsterdam. | Contactgegevens